Ograniczenia budżetowe

Większość ludzi otrzymuje dochody pieniężne będące wynagrodzeniem za pracę. Wynagrodzenia za pracę traktowane są jako dochody płacowe. Stanowią one ważny składnik dochodów konsumenta - niejednokrotnie jedyny. Oprócz tego budżet konsumenta może być zasilany dochodami pozapłacowymi. Mogą to być różne transfery z budżetu państwa (renty, emerytury, zasiłki itp.), spadki, darowizny, wy-grane, dywidendy? oprocentowanie lokat i inne.
Suma dochodów płacowych i pozapłacowych, którą w danym momencie konsument ma do dyspozycji, stanowią stronę przychodów w budżecie konsumenta. Posiadane dochody konsument przeznacza na konsumpcję (zakup dóbr i usług) oraz na oszczędności.
Dla celów dalszej analizy musimy przyjąć, że konsument cały swój dochód w określonym momencie przeznacza na zakup dwóch dóbr. Przyjmując takie warunki możemy zapisać ograniczenia budżetowe za pomocą następującego wzoru:
DK = Qx x Px + Qy x Py gdzie: DK - dochód konsumenta przeznaczony na zakup dobra X i Y, Qx - ilość dobra X, Px - cena nominalna dobra X, Qy - ilość dobra Y, Py - cena nominalna dobra Y. Za pomocą tego wzoru można wykreślić tzw. linię budżetową konsumenta, która wyznacza obszar możliwych kombinacji dóbr przy danym dochodzie konsumenta i danych cenach.